اطلاعات و دانستنی های حقوقی

عدم تمکین زن به چه معناست / بررسی نشوز و نتایج عدم تمکین /مهریه در عدم تمکین

ناشزه

زنی که تمکین نکند ( تمکین خاص) ناشزه محسوب می شود./معانی تمکین / تعاریف تمکین

بخش تحریریه موسسه حقوقی داد و مهر قانونمدار / خود واژه «نشوز» به معنای «ارتفاع و بلند شدن» است. اما در مورد معنای آن می‌توان گفت: یک اصطلاح حقوقی و فقهی است که در مورد عدم انجام دادن وظایف زناشویی را شامل می شود.

 

ناشزه بودن چه معنایی دارد

یکی از تکالیفی که به موجب عقد نکاح بر عهده زن قرار می گیرد ، تمکین از شوهر می باشد . تمکین یعنی اطاعت کردن از شوهر . تمکین از شوهر در معنای عام و خاص به کار می رود . تمکین عام یعنی اطاعت از شوهر در مسائل کلی زندگی مشترک ؛ مثل سکونت در منزلی که شوهر انتخاب کرده و تمکین خاص هم ناظر بر روابط زناشویی زوجین می باشد . (عدم برقراری رابطه جنسی ) حال ، در صورتی که زن از شوهر خود تمکین نکند ، مرتکب نشوز شده است . نشوز زن مترادف عدم تمکین است . به چنین زنی زن ناشزه هم گفته می شود .

( تمکین در حقوق و فقه به معنای اطاعت و پیروی از شوهر در امور زندگی و روابط زناشویی بوده که به معنای خاص تر در مورد رفع نیازهای جنسی شوهر بدون عذر شرعی می باشد .)

 

در چه مواردی عدم تمکین زن مجاز است

  • در صورت بیمار بودن زن که پزشک نزدیکی را منع کرده باشد و قرار داشتن زن در عادت ماهانه ، زن اجازه عدم تمکین خاص را دارد .
  • مطابق بر ماده ۱۱۱۴ قانون مدنی اگر حق تعیین منزل به زن داده شده ، زن می تواند از زندگی کردن در منزل مرد خودداری کند و مرد باید در منزل مورد تایید زن، زندگی کند ولی زن موظف به پیروی و اطاعت از همسر خود در وظایف زوجیت خویش می باشد .
  • چنانچه مرد منزل مستقل و مناسبی با شان زن تهیه نکرده باشد ، زن می تواند از رفتن به منزل شوهر خودداری نماید .
  • بر اساس ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی اگر زندگی در منزلی با شوهر خوف ، ضرر بدنی ، مالی و یا شرافتی برای زن داشته باشد، زن می تواند منزل را ترک کند و تا زمانی که همسر او منزل مستقل و مناسبی تهیه نکرده است می تواند از بازگشت خودداری نماید و در این صورت نفقه زن بر عهده مرد می باشد .
  • بر اساس ماده ۱۱۲۷ قانون مدنی ، چنانچه بعد از جاری شدن صیغه عقد، مرد مبتلا به بیماری مقاربتی گردد و نزدیکی کردن با وی موجب سرایت بیماری به زن می شود، زن می تواند از نزدیکی با چنین مردی خودداری کرده، در حالی که حق پرداخت نفقه وی محفوظ خواهد بود .
  • جهت انجام واجبات دینی مانند حج رفتن یا حمام رفتن برای ادای نماز واجب ، زن می تواند اجازه بیرون رفتن بگیرد و اگر مرد نپذیرفت ، زن می تواند خارج شود در حالی که حق پرداخت نفقه او ساقط نخواهد شد .
  • خروج از منزل جهت درمانی که ضرورت دارد ، اگر مرد اجازه ندهد ، عدم تمکین زن مجاز است و زن می تواند خارج شده و نفقه او نیز بر عهده مرد خواهد بود.

مهریه زن ناشزه

مهریه به محض عقد نکاح به زن تعلق می گیرد . نشوز هم صفت زنی است که از همسر خود تمکین نمی کند . اما سوالی که در این مطلب قصد پاسخ به آن را داریم آن است که حکم مهریه زن ناشزه چیست . آیا به زن ناشزه مهریه تعلق می گیرد ؟ در پاسخ به این سوال ، باید گفت که بر اساس ماده 1082 ، به محض عقد نکاح مهریه به مالکیت زن در می آید . بنابراین ، مرد مکلف به پرداخت آن به همسر خود می شود . لذا عدم تمکین از سوی زن و ناشزه شدن زن سبب نمی شود که وی حق مهریه خود را از دست بدهد .

نفقه در صورت عدم تمکین / نتایج عدم تمکین از سوی زن چیست

  1. عدم استحقاق زن نسبت به نفقه (مستنداً به ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی)
  2. کسب اجازه ازدواج مجدد از دادگاه (مواد ۱۶ و ۱۷ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۵ بهمن ماه ۱۳۵۳)
    بنابراین برای آنکه مرد بتواند زن دوم بگیرد بایستی به دادگاه رجوع و با اثبات عدم تمکین همسرش، از دادگاه اجازه ی ازدواج مجدد بگیرد.
  3. امکان طرح دعوی طلاق از سوی مرد.

البته در کلیه ی موارد فوق اقدام شوهر بایستی مسبوق به سابقه اثبات عدم تمکین زن باشد. قاعدتا اول مرد دادخواست تمکین به دادگاه می دهد و چنانکه دادگاه زن را به تمکین محکوم نماید و عدم تمکین جایز نیست و حکم قطعی شود مرد می تواند از این حکم برای طرح دعاوی دیگر یعنی، طلاق، کسب اجازه ازدواج مجدد سود جوید. چنانچه مرد بخواهد زنش را طلاق دهد بایستی مهریه او را بپردازد، اما سایر حقوق مانند نفقه، نصف اموال مرد و … به زن تعلق نمی گیرد.

نشوز شوهر یا عدم ایفای وظایف زناشویی از جانب وی نیز دارای ضمانت اجرای حقوقی است و زن می تواند با مراجعه به دادگاه الزام شوهر را به انجام وظیفه درخواست نماید. به علاوه نشوز شوهر سوء معاشرت به شمار می آید و اگر مصادیق عسر و حرج باشد، زن می تواند از دادگاه درخواست طلاق کند.

 

دیدگاهتان را بنویسید